Skip to content

Patients › Rehabilitation

ਡਿਸਟਲ ਕਲੈਵੀਕਲ ਨਿਕਾਸੀ

PDF Evidence

Rehabilitation after isolated arthroscopic distal clavicle excision; combined cases follow the rotator cuff repair protocol.

Updated Jun 2026
ਉਹਨਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਸਿਰੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜੋ ਕੁਹਣੀ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
ਅਕਰੋਮੀਓਕਲੈਵੀਕੁਲਰ ਜੋੜ 'ਤੇ ਕਲੈਵੀਕਲ (ਕੋਲਰਬੋਨ) ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਸਿਰਾ। Kieran Hirpara 4.0

ਇਹ ਪੰਨਾ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂਚਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਸਕਰਣ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹੈ।

ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਡਾਕਟਰ ਕੀਰਨ ਹਿਰਪਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਟਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਰੌਕਹੈਮਪਟਨ ਵਿੱਚ ਅਰਥੋਸਕੋਪਿਕ ਡਿਸਟਲ ਕਲੈਵੀਕਲ ਐਕਸੀਜ਼ਨ (ਜਿਸਨੂੰ AC ਜੋੜ ਐਕਸੀਜ਼ਨ ਜਾਂ ਮੰਫੋਰਡ ਪ੍ਰੋਸੀਜ਼ਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੀ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਹਰੇਕ ਪੜਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੇ ਭੌਤਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ (physiotherapist) ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਭੌਤਿਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੀ ਮਿਲਣੀ ਤੱਕ ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਜਾਂ ਇਸਦੇ PDF ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਪੁਨਰਵਾਸ (rehabilitation) ਸਮਨਵਿਤ ਰਹੇ। ਤੁਹਾਡਾ ਭੌਤਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪੜਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਧਾ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਇੱਕ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਡਿਸਟਲ ਕਲੈਵੀਕਲ ਐਕਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੋਟੇਟਰ ਕੱਫ਼ਰੀਪੇਅਰ (rotator cuff repair) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਤਾਂ ਰੋਟੇਟਰ ਕੱਫ਼ਰੀਪੇਅਰ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਟੈਂਡਨ (tendon) ਇੱਕ ਧੀਮੀ ਗਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। (ਡਿਸਟਲ ਕਲੈਵੀਕਲ ਐਕਸੀਜ਼ਨ ਅਕਸਰ ਸਬ-ਐਕਰੋਮੀਅਲ ਡੀਕੰਪ੍ਰੈਸ਼ਨ (subacromial decompression) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਸਮਾਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਘਾਅ (wound) ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਲੀਨਿਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਘਾਅ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲੈ ਕੇ ਇਸਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਇਮੇਲ ਕਰਨਾ ਅਕਸਰ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡੀ ਉਮੀਦ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਡਿਸਟਲ ਕਲੈਵੀਕਲ ਐਕਸੀਜ਼ਨ (Distal clavicle excision) ਕੋਲਰਬੋਨ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਹੱਡੀ ਦੇ ਕੁਝ ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਏ.ਸੀ. ਜੋੜ (ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਧੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਛੋਟਾ ਜੋੜ) ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਤਹਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਰਗੜ ਨਾ ਖਾਣ। ਇਸ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਜਿਸਨੂੰ ਭਰਪਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਸਲਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਾਮ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਰਕਤ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਸਾਰੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਲਦੀ ਹਰਕਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ:

  • ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਧੀਮੀ ਹਰਕਤ ਹੈ। ਕ੍ਰਾਸ-ਬਾਡੀ (ਹੋਰੀਜ਼ੋਂਟਲ ਐਡਕਸ਼ਨ) ਹਰਕਤਾਂ ਉਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਹੱਡੀ ਹਟਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਕਸਰ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਖਰੀ ਹਰਕਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਟਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਧੀਮੇ-ਧੀਮੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  • ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਾਂ ਵਰਜਿੰਗਾਂ ਜੋ ਏ.ਸੀ. ਜੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ (ਬੈਂਚ ਪ੍ਰੈਸ, ਡਿਪਸ ਅਤੇ ਪੁਸ਼-ਅੱਪ) ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਖਰੀ ਗੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਬਾਕੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਨਜ਼ਾਰਾ:

  • ਫੇਜ਼ I — ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਠੀਕ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਹਰਕਤ — ਹਫ਼ਤਾ 0–2
  • ਫੇਜ਼ II — ਤੁਹਾਡੀ ਰੇਂਜ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ — ਹਫ਼ਤਾ 2–6
  • ਫੇਜ਼ III — ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ — ਹਫ਼ਤਾ 6–12
  • ਫੇਜ਼ IV — ਪੂਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ — ਹਫ਼ਤਾ 12 ਤੋਂ ਬਾਅਦ

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਲਕੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਬਾਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਰ ਤੋਂ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਧਾਰਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਅੱਠ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੁਹਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉੱਪਰਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ (ਫੈਂਕਣਾ, ਤੈਰਾਕੀ, ਟੈਨਿਸ) ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪੜਾਅ I — ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਠੀਕ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਹਿਲਜੁਲ (ਹਫ਼ਤਾ 0–2)

ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੰਧ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਬਰਫ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰੋ: ਪਹਿਲੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਵਾਰ ਆਮ ਹੈ। ਸਲਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਾਮ ਲਈ ਹੈ: ਇਸਨੂੰ ਇੰਨਾ ਜਿੰਨਾ ਆਰਾਮ ਦੇਵੇ, ਉਨਾ ਹੀ ਪਹਿਨੋ, ਬਾਹ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੋ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਹ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਰੁਕ ਸਕਣ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਧ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਨਾ ਕਰੋ, ਭਾਵੇਂ ਸਲਿੰਗ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ; ਤੁਹਾਡਾ ਸਰਜਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਵੇਗਾ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ।

ਹਿਲਜੁਲ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ: ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਹਣੀ, ਮੁੜੀ ਅਤੇ ਹੱਥ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਹਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਲਕੇ ਪੈਂਡੂਲਮ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਧ ਦੇ ਹਿਲਜੁਲ (ਦੂਜੀ ਬਾਹ, ਛੜ ਜਾਂ ਪੁਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਰੇਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬਾਹ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ)। ਆਪਣੇ ਦਰਦ ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਆਪਣੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਓ। ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਹਿਲਜੁਲ ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਲਈ ਛੱਡਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕੰਧ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਣਾ।

ਤੁਹਾਡੇ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਲਈ:

ਲੱਛ

  • ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰੋ
  • ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ: ਇਸ ਪੜਾਅ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 140° ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਅਤੇ ਪਾਸੇ 40° ਬਾਹਰੀ ਘੁੰਮਾਅ
  • ਘਰੇਲੂ ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁਤੰਤਰਤਾ

ਪ੍ਰਬੰਧਨ

  • ਸਿਰਫ਼ ਆਰਾਮ ਲਈ ਸਲਿੰਗ: ਆਰਾਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲੇ 1–2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੱਡੋ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰੋ
  • ਕਾਇਓਥੈਰੇਪੀ (ਬਰਫ਼ ਦੀ ਥੈਰੇਪੀ) ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3–4 ਵਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
  • ਗਰਦਨ, ਕੋਹਣੀ, ਬਾਹ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਭਾਗ, ਮੁੜੀ ਅਤੇ ਹੱਥ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਸਰਗਰਮ ਗਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ
  • ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪੈਂਡੂਲਮ ਅਭਿਆਸ
  • ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਧ ਦੀ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ-ਸਹਾਇਤਾ ਗਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ: ਪੁਲੀਆਂ, ਵਾਂਡ ਜਾਂ ਲੱਛੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਉੱਚਾ ਕਰਨਾ, ਬਾਹਰੀ ਘੁੰਮਾਅ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘੁੰਮਾਅ, ਅਤੇ ਸੁਪਾਈਨ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਥਿਤੀਆਂ
  • ਸਕੈਪੂਲਰ ਸੈਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪਰੀਸਕੈਪੂਲਰ ਗਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ; ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਕੈਪੂਲੋਹਿਊਮਰਲ ਰਿਦਮ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ
  • ਗ੍ਰਿੱਪ ਮਜ਼ਬੂਤੀ; ਦਰਦ ਅਨੁਸਾਰ ਹਲਕੀ ਕੰਧ ਦੀਆਂ ਆਈਸੋਮੈਟ੍ਰਿਕਸ
  • ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਦ ਨਾਸ਼ਕ
  • ਘਰੇਲੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3–5 ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ

ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ

  • ਕ੍ਰਾਸ-ਬਾਡੀ (ਖਿਤਿਜੀ) ਐਡਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚੋ
  • ਹਲਕੀਆਂ ਆਈਸੋਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੰਧ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ
  • ਹਲਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਮਾਨ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਉਠਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ; ਬਾਹ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਚੋ (ਕੁਰਸੀ ਜਾਂ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠਣਾ)
  • ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਤੋਂ ਬਚੋ (ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਧ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)

ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਮਾਪਦੰਡ

  • ਸਲਿੰਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ
  • ਲਗਭਗ 140° ਅੱਗੇ ਉੱਚਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 40° ਬਾਹਰੀ ਘੁੰਮਾਅ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਆਰਾਮਦਾਇਕ

ਪੜਾਅ II — ਤੁਹਾਡੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ (ਹਫ਼ਤਾ 2–6)

ਸਲਿੰਗ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵੱਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਪਹਿਲਾਂ ਮਦਦਗਾਰ ਗਤੀਆਂ, ਫਿਰ ਬਾਹ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੇਠ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੋਟੇਟਰ ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਸਕੈਪੁਲਾ (ਕੰਧ ਦੀ ਹੱਡੀ) ਦੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਹਲਕੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣਾ ਇਲਾਸਟਿਕ ਬੈਂਡਾਂ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਵਜ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬਾਹ ਨੂੰ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ, ਪਰ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖੋ (ਲਗਭਗ 5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ) ਅਤੇ ਉਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ ਜੋ ਬਾਹ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਲੋਡ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਗਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਚਿੰਬੜਨ ਦੀ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣਾ ਆਮ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਟ੍ਰੈਚਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਹੇਠਲੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਰਕਆਊਟ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੱਲਣਾ, ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਬਾਈਕ ਜਾਂ ਜੌਗਿੰਗ, ਲਗਭਗ ਚੌਥੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤੁਹਾਡੇ ਭੌਤਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ (Physiotherapist) ਲਈ:

ਲੱਖਿਆਂ (Goals)

  • ਪੜਾਅ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਪਲੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਸਰਗਰਮ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ
  • ਸਕੈਪੁਲੋਹਿਊਮਰਲ ਕਾਈਨੇਮੈਟਿਕਸ (scapulohumeral kinematics) ਨੂੰ ਸਧਾਰਣ ਬਣਾਉਣਾ
  • ਸਰਗਰਮ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਟੇਟਰ ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਪੇਰੀਸਕੈਪੁਲਰ (periscapular) ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ

ਪ੍ਰਬੰਧਨ (Management)

  • ਸਾਰੇ ਪਲੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ-ਮਦਦਗਾਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ: ਫਲੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਕੈਪੁਲਰ-ਪਲੇਨ ਉਠਾਉਣਾ ਪੂਰੀ ਗਤੀ ਵੱਲ, ਬਾਹ ਦੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ 90° ਐਬਡਕਸ਼ਨ (abduction) 'ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਘੁੰਮਣਾ (external rotation) ਜਿੰਨੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਘੁੰਮਣਾ (internal rotation) ਹਲਕੇ ਪਿਛਲੇ ਕੈਪਸੂਲਰ ਸਟ੍ਰੈਚਿੰਗ ਨਾਲ
  • ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਾਸ-ਬਾਡੀ ਐਡਡਕਸ਼ਨ (cross-body adduction) ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ
  • ਸੂਚਿਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੁਅਲ ਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਗਲੇਨੋਹਿਊਮਰਲ ਮੋਬੀਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (glenohumeral mobilisation)
  • ਸਰਗਰਮ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈਸੋਮੈਟ੍ਰਿਕਸ (isometrics) ਤੋਂ ਇਲਾਸਟਿਕ-ਬੈਂਡ ਰੋਟੇਟਰ ਕੱਫ਼ ਅਤੇ ਸਕੈਪੁਲਰ ਸਟੈਬੀਲਾਈਜ਼ਰ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣੇ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ: ਉੱਚ ਦੁਹਰਾਅ (repetitions), ਘੱਟ ਲੋਡ
  • ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਵਰਤਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ; ਵਰਕਆਊਟਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ (analgesia)
  • ਆਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ; ਲਗਭਗ ਚੌਥੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਹਲਕੇ ਹੇਠਲੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ (ਚੱਲਣਾ, ਸਟੈਸ਼ਨਰੀ ਬਾਈਕ, ਜੌਗਿੰਗ)

ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ (Precautions)

  • ਹਲਕਾ ਉਠਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ: ਸਰਜਰੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਲਗਭਗ 5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ
  • ਲੋਡ ਵਾਲੇ ਅੰਤਿਮ-ਪਰਿਸਰ (loaded end-range) ਹੋਰੀਜ਼ੋਂਟਲ ਐਡਡਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਪਿੰਜਮੈਂਟ (impingement) ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ
  • ਕੋਈ ਵੀ ਦਬਾਅ ਵਾਲੇ ਵਰਕਆਊਟ ਨਹੀਂ: ਬੈਂਚ ਪ੍ਰੈਸ, ਡਿਪਸ, ਪੁਸ਼-ਅੱਪ
  • ਜੇਕਰ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ (irritable) ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਐਬਡਕਸ਼ਨ-ਰੋਟੇਸ਼ਨ (90/90) ਸਟ੍ਰੈਚਿੰਗ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀਂ ਕਰੋ

ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਮਾਪਦੰਡ (Criteria to progress)

  • ਕੋਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਸਹਿਜਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰੀ ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਸਰਗਰਮ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ
  • ਬੈਂਡ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣਾ ਦਰਦ ਦੇ ਫਲੇਅਰ-ਅੱਪ (flare-up) ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੋਵੇ

ਫੇਜ਼ III — ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ (ਹਫ਼ਤਾ 6–12)

ਪੂਰੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਧਿਆਨ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵੱਲ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੋਟੇਟਰ ਕੱਫ਼, ਡੈਲਟੋਇਡ ਅਤੇ ਸਕੈਪੁਲਰ (ਕੰਧ ਦੇ ਹੱਡੀ ਦੇ) ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਰੋਧਕ ਕੰਮ ਬੈਂਡਾਂ ਤੋਂ ਡੰਬਲਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਰਜਿਸ਼ ਵਧੇਰੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਜਿਮ ਕੰਮ, ਤੈਰਾਕੀ, ਫਿਲਕੀਂਦਿਆਂ ਲਈ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਫਿਲਕੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜਾਅਵਾਰ ਵਾਪਸੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਸ ਫੇਜ਼ ਦੌਰਾਨ, ਲਗਭਗ ਆਠ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ (ਕੈਲੰਡਰ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ), ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। AC ਜੋੜ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਡ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਕੰਮ (ਬੈਂਚ ਪ੍ਰੈਸ, ਡਿਪਸ ਅਤੇ ਪੁਸ਼-ਅੱਪ) ਆਖਰੀ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ।

ਤੁਹਾਡੇ ਭੌਤਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਲਈ:

ਲੱਛ

  • ਸ਼ੋਲਡਰ ਗਿਰਡਲ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਨਿਊਰੋਮਸਕੁਲਰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ
  • ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਖੇਡ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਾਲੀਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਾਪਸੀ

ਪ੍ਰਬੰਧਨ

  • ਰੋਟੇਟਰ ਕੱਫ਼, ਡੈਲਟੋਇਡ ਅਤੇ ਸਕੈਪੁਲਰ ਸਟੈਬਲਾਈਜ਼ਰਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੋਧਕਤਾ: ਬੈਂਡਾਂ ਤੋਂ ਹਲਕੇ ਡੰਬਲਾਂ ਤੱਕ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 2–3 ਸੈੱਟਾਂ ਦੇ 8–15 ਦੁਹਰਾਅ
  • ਇਕਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਕੰਮ, ਬੰਦ-ਚੇਨ ਵਰਜਿਸ਼ ਅਤੇ, ਫੇਜ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਖੇਡ ਲਈ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜਿੱਥੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ, ਪਲਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਡ੍ਰਿਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ
  • ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਖੇਡ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਾਲੀਮ: ਤੈਰਾਕੀ, ਫਿਲਕੀਂਦਿਆਂ ਲਈ ਇੰਟਰਵਲ ਫਿਲਕੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਾਲਤਾਂ ਹੇਠ ਖੇਡ ਡ੍ਰਿਲਾਂ
  • ਪੂਰੀ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਾਪਸੀ, ਮਾਪਦੰਡਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ

ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ

  • AC-ਲੋਡਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸਾਂ (ਬੈਂਚ ਪ੍ਰੈਸ, ਡਿਪਸ, ਪੁਸ਼-ਅੱਪ) ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ: ਹਲਕੇ ਭਾਰ ਨਾਲ, ਘਟੀ ਹੋਈ ਰੇਂਜ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਕੋਹਲੀਆਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਜਾਣ
  • ਪ੍ਰਗਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਉਤੇਜਿਤ AC ਜੋੜ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਨਾਲ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ

ਪ੍ਰਗਤੀ ਲਈ ਮਾਪਦੰਡ

  • ਪੂਰੀ, ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ
  • ਲੋਡਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਓਪਰੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦਰਦ ਜਾਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ
  • ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ

ਪੜਾਅ IV — ਪੂਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ (ਹਫ਼ਤਾ 12 ਤੋਂ ਬਾਅਦ)

ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਡਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਕੰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਲੋਡਿੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਮ ਵਿੱਚ ਧੱਕਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਬੈਂਚ ਪ੍ਰੈਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੁਹਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉੱਪਰਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੁਹਾਡੀ ਫਾਲੋ-ਅਪ ਸਮੀਖਿਆ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ, ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਲੋਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਤੋਸ਼ਜਨਕ ਜਾਂਚ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡੇ ਭੌਤਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ (Physiotherapist) ਲਈ:

ਲੱਖਿਆਂ (Goals)

  • ਕੰਮ, ਜਿਮ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਵਾਪਸੀ
  • ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਡਰੇ ਬਲੇਡ (Shoulder girdle) ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ

ਪ੍ਰਬੰਧਨ (Management)

  • ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਮ ਅਤੇ ਖੇਡ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਿਟਨੈਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਓ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰੈਸਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ AC ਜੋੜ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ (ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਡੂੰਘਾਈ, ਕੋਹਲੀਆਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਜਾਣਾ)
  • ਜਿੱਥੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ, ਇੰਟਰਵਲ ਥ੍ਰੋਇੰਗ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੋ

ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ (Precautions)

  • ਪ੍ਰਗਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਉਛਾਲ/ਪ੍ਰੈਸ ਨਾਲ AC ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਡ ਜਾਂ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਢਾਲਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ

ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ

ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਪੜਾਅ ਡਿਸਟਲ ਕਲੈਵੀਕਲ ਐਕਸੀਜ਼ਨ (ਡਿਸਟਲ ਕਲੈਵੀਕਲ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਸਰਜਰੀ) ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲਾਂ ਤੋਂ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ (ਸੇਂਟ ਲੂਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਔਰਥੋਪੈਡਿਕ ਸਰਜਰੀ ਵਿਭਾਗ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਯੂਟਾ ਸਪੋਰਟਸ ਮੈਡੀਸਨ, ਸਪੋਰਟਸ ਸਰਜਰੀ ਨਿਊ ਯਾਰਕ, ਪਾਲਮ ਬੀਚ ਔਰਥੋਪੈਡਿਕ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ, ਔਰਥੋਵਰਜੀਨੀਆ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲਟੀ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਆਫ਼ ਇਲੀਨੋਇਸ), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੇਂਜਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਮ (typical) ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ ਤੁਹਾਡੇ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰਾਪਿਸਟ ਦੁਆਰਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੈਟੀਅੰਟ ਦੇ ਕੰਧ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੇ ਢੰਗ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪੈਰੈਕਟਿਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਫ਼ਾ ਪੈਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਆਮ ਰਿਕਵਰੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪੋਸਟ-ਆਪਰੇਟਿਵ ਦਰਦ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਵੰਡ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇਖੋ। ਸਰਜਰੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਡਿਸਟਲ ਕਲੈਵੀਕਲ ਐਕਸੀਜ਼ਨ ਦੇਖੋ।

ਇਸ ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸਬੂਤ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਪਨ-ਵਰਸਸ-ਅਰਥੋਸਕੋਪਿਕ ਤੁਲਨਾ, ਹੱਡੀ ਕਿੰਨੀ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਉਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦੁਆਰਾ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਹਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਬੂਤਾਂ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ PDF ਵਜੋਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।

Reviewed by Dr Kieran Hirpara · 10 June 2026.

Want the clinical detail? Read the clinician version.

Talk to your treating clinician for advice specific to you.

For an appointment with the CQ Hand + Upper Limb team, ask your GP about a referral or visit www.cqupperlimb.com.

Evidence & references

This is the clinical evidence summary written for health professionals. It is technical, and it lists the research this page was built from. You do not need to read it to understand your treatment or to make a decision about it.

Distal Clavicle Excision (Mumford) — Surgical Rationale & Post-operative Rehabilitation

Topic scope: the evidence underpinning distal clavicle excision (DCE) — also called distal clavicle resection, AC joint excision, or the Mumford procedure — for the two main indications (acromioclavicular [AC] joint osteoarthritis and distal clavicular osteolysis, the "weightlifter's shoulder"), and the post-operative rehabilitation that follows. Covers open vs arthroscopic technique, direct vs indirect (bursal) approach, how much bone to resect, the iatrogenic-instability risk of over-resection, and the (consensus-based) phased rehab timeline.

Defining principle of the rehab here: DCE removes a few millimetres of worn bone from the end of the collarbone and repairs nothing that needs months of protection — provided the AC ligaments and superior/posterior capsule are preserved. So (like a debridement or subacromial decompression, and unlike a cuff repair, labral repair or AC-joint stabilisation) this is an early-motion pathway: a short sling for comfort only, movement from day one, strengthening as range returns. The single important caveat runs the other way: if the surgeon resects too much bone, or the stabilising AC ligaments/capsule are violated, the joint can become iatrogenically unstable — which is why technique (resection amount, ligament preservation) matters more here than the rehab calendar. The two operation-specific quirks the rehab respects are that cross-body (horizontal adduction) movement compresses the resected area and is the slowest to settle, and heavy pressing (bench press, dips, push-ups) loads the AC joint hardest and returns last.

A. THE OPERATION & ITS INDICATIONS

DCE removes the worn or eroded outer end of the clavicle so the acromion and clavicle no longer grind at the AC joint. Two indications dominate:

  • AC joint osteoarthritis — degenerative wear, often with a history of prior AC injury or simply age-related change. Surgery follows failed non-operative care (activity modification, analgesia, AC joint corticosteroid injection).
  • Distal clavicular osteolysis ("weightlifter's shoulder") — atraumatic, repetitive-microtrauma resorption of the distal clavicle seen in weightlifters and overhead athletes. Activity modification and rehabilitation are first-line; injection or surgery is reserved for refractory cases or athletes unwilling to stop loading [StatPearls 2023; Charron 1998].

DCE is frequently combined with subacromial decompression (for room/co-existing impingement) and the rehab is unchanged by that addition. If a rotator cuff repair is also performed, the slower protected cuff-repair pathway takes over.

B. EVIDENCE BY THEME

1. Open vs arthroscopic — equivalent long-term outcome, faster arthroscopic recovery

A randomised, prospective trial (Robertson et al., corpus, DOI 10.1016/j.jse.2006.10.006) and a systematic review (Pensak et al., Arthroscopy 2010) found similar long-term functional outcomes for open and arthroscopic DCE, with both arthroscopic techniques exceeding 90% good/excellent results. Across measures there was a trend toward earlier or better outcomes after arthroscopic treatment — less post-operative pain and a quicker return to daily activities — without a difference in the final result [Robertson RCT; Pensak SR 2010]. A second comparative cohort reached the same conclusion (corpus, DOI 10.1177/0363546511419633). Moderate (RCT + SR + cohort).

2. Direct vs indirect (bursal) arthroscopic approach — direct is faster

Among arthroscopic techniques, the direct (superior, top-down) approach permits a quicker return to athletic activity than the indirect/bursal approach, with equivalent long-term results — one comparison reporting a mean return to sport of ~21 days (direct) vs ~42 days (indirect) [Pensak SR 2010; arthroscopic-approach comparison]. Moderate.

3. How much bone to resect — and why over-resection is dangerous

This is the central technical controversy and the reason DCE rehab cannot be reduced to a calendar:

  • The stabilising superior and posterior AC ligament/capsule runs from the anterior acromion to the posterior distal clavicle, and the coracoclavicular (trapezoid) ligament inserts on the clavicle undersurface roughly 22–25 mm from the tip [Renfree; capsule/ligament-insertion cadaveric study, corpus DOI 10.1016/j.arthro.2009.04.072; clavicular-strut cadaveric study, corpus DOI 10.1016/j.jse.2013.01.004].
  • Anatomic work suggests as little as ~2.3–2.6 mm of resection can begin to violate the superior AC ligament [Renfree, via PMC6930955]; biomechanical models show AC joint anteroposterior translation increases after either open or arthroscopic excision, and stability falls as the resection lengthens [Blazar; resection-length biomechanical model, corpus DOI 10.1016/j.arthro.2007.07.004; DCE-vs-symmetric-resection biomechanics, corpus DOI 10.1177/0363546512469873].
  • The practical consensus is to resect enough to abolish bony contact but no more — commonly quoted as ~5 mm (sufficient to clear contact in cadaveric models) up to ~8 mm, and not beyond ~8 mm, preserving the posterior/superior capsule and AC ligaments [PMC6930955; StatPearls 2023; resection-length biomechanics, corpus DOI 10.1016/j.arthro.2007.07.004].
  • Over-resection or capsular violation can produce iatrogenic AC instability — a recognised (though uncommon) cause of persistent pain after DCE that may itself require ligament reconstruction [iatrogenic-instability case, PMC6930955; Painful Conditions of the AC Joint, corpus DOI 10.5435/00124635-199905000-00004].

Moderate (cadaveric/biomechanical + anatomic + expert consensus); exact safe threshold is debated.

4. Outcomes & return to activity

DCE is a reliable, high-satisfaction operation for the right indication — arthroscopic series report >90% good/excellent results [Robertson RCT; Pensak SR 2010]. For osteolysis in weightlifters, an arthroscopic-resection series reported return to sport at a mean of ~3 days and to the preoperative weight-training program at ~9 days, remaining asymptomatic and able to progress load beyond pre-operative levels at ~19-month follow-up [Charron, Am J Sports Med 1998, PMID 9548111]. Across the literature, most everyday activity returns within weeks and heavy pressing/overhead sport over ~3–4 months, consistent with the published rehab protocols. Moderate (cohort). A noted exception: worse ("poor") results cluster in patients with pre-existing post-traumatic AC instability or Workers'-Compensation claims [Pensak SR 2010] — DCE alone does not fix an unstable joint.

C. PHASED POST-OPERATIVE TIMELINE (isolated DCE ± subacromial decompression)

Week ranges are typical, not fixed — progression is criteria-based, guided by the physiotherapist.

Phase Window Sling ROM / use Strengthening Operation-specific notes
I — Early recovery & movement Week 0–2 Comfort only; weaned/discarded within 1–2 weeks Elbow/wrist/hand + pendulums from day 1; passive + active-assisted shoulder elevation/ER/behind-the-back IR; scapular setting Grip; gentle isometrics as pain allows Avoid cross-body (horizontal) adduction — it compresses the resected area. No driving in the sling; no weight-bearing through the arm
II — Restoring range Week 2–6 Off Progress assisted → active ROM to full in all planes; reintroduce cross-body adduction gradually (end-range pinching is common, settles) Begin cuff + scapular band work once active range near full; lifting ≤ ~5 kg Light lower-body conditioning (walk/bike/jog) from ~wk 4
III — Strengthening & return Week 6–12 Off Full functional ROM Bands → dumbbells; functional + sport-specific; most return to sport/heavier work ~8–12 wk Reintroduce AC-loading presses (bench/dips/push-ups) last — light, shallow depth, elbows not behind the body line
IV — Return to full activity Week 12+ Off Full Progressive heavy pressing; return to previous bench performance can take ~4 months; overhead athletes progressed over ~2–4 months Symptom-guided — recurrent AC ache with a lift = adjust load/technique before progressing

The phased structure is drawn from published surgeon/physiotherapy protocols (Saint Louis University; University of Utah Sports Medicine; Sports Surgery New York; Palm Beach Orthopaedic Institute; OrthoVirginia; Specialty Physicians of Illinois — see Citations). These are consensus/expert documents; no rehab RCT defines the optimal post-DCE regimen.

D. KEY CONTROVERSIES / EVIDENCE QUALITY

  1. How much bone to resect is the real debate, not the rehab. Too little leaves residual bony contact; too much risks iatrogenic instability. The safe window (~5–8 mm, capsule preserved) is supported by cadaveric/biomechanical and anatomic work, not by an RCT — exact thresholds vary by source. Moderate, technique-dependent.
  2. Open vs arthroscopic, direct vs indirect. Long-term outcomes converge; arthroscopic (and specifically the direct approach) recovers faster. Moderate (RCT + SR).
  3. Patient selection matters more than approach. Pre-existing AC instability and Workers'-Compensation status predict poorer results — DCE treats a worn/eroded joint, not an unstable one. Moderate.
  4. The rehab protocol itself is consensus. Phase timings come from surgeon patient-guidance protocols, not a rehab trial. Weak/consensus.

E. EVIDENCE STRENGTH FLAGS (summary)

  • MODERATE (RCT / SR): open vs arthroscopic equivalence with faster arthroscopic recovery (Robertson RCT; Pensak SR 2010, >90% good/excellent); direct > indirect for return speed.
  • MODERATE (cadaveric / biomechanical / anatomic): resection-length vs stability relationship and the iatrogenic-instability mechanism (resection-length model, corpus DOI 10.1016/j.arthro.2007.07.004; DCE-vs-symmetric biomechanics, corpus DOI 10.1177/0363546512469873; capsule/ligament insertions, corpus DOI 10.1016/j.arthro.2009.04.072).
  • MODERATE (cohort): osteolysis-in-weightlifters return-to-sport (Charron 1998); high overall satisfaction; poorer results with pre-existing instability / WorkCover.
  • WEAK / CONSENSUS: the post-operative rehabilitation protocol (surgeon patient-guidance documents; no defining rehab RCT); the exact "safe" resection threshold.

CITATIONS

RAG corpus (180,000+ Orthopaedic articles)

  • Robertson WJ, et al. Arthroscopic versus open distal clavicle excision: comparative results at six months and one year from a randomized, prospective clinical trial. J Shoulder Elbow Surg. 2007. DOI: 10.1016/j.jse.2006.10.006
  • Arthroscopic versus open distal clavicle excision (comparative cohort). Am J Sports Med. 2011. DOI: 10.1177/0363546511419633
  • The biomechanical stability of distal clavicle excision versus symmetric acromioclavicular joint resection. Am J Sports Med. 2013. DOI: 10.1177/0363546512469873
  • Arthroscopic distal clavicle resection: a biomechanical analysis of resection length and joint compliance in a cadaveric model. Arthroscopy. 2007. DOI: 10.1016/j.arthro.2007.07.004
  • Analysis of the capsule and ligament insertions about the acromioclavicular joint: a cadaveric study. Arthroscopy. 2009. DOI: 10.1016/j.arthro.2009.04.072
  • Acromioclavicular joint ligamentous system contributing to clavicular strut function: a cadaveric study. J Shoulder Elbow Surg. 2013. DOI: 10.1016/j.jse.2013.01.004
  • Painful conditions of the acromioclavicular joint. J Am Acad Orthop Surg (JAAOS). 1999. DOI: 10.5435/00124635-199905000-00004

Literature (URLs)

Published rehab protocols (patient-guidance — basis for the phase structure)

Creative Commons BY-NC 4.0

CC Creative Commons licence
BY Attribution — you must credit the source
NC NonCommercial — not for commercial use

Attribution-NonCommercial 4.0 International

Creative Commons Corporation ("Creative Commons") is not a law firm and does not provide legal services or legal advice. Distribution of Creative Commons public licenses does not create a lawyer-client or other relationship. Creative Commons makes its licenses and related information available on an "as-is" basis. Creative Commons gives no warranties regarding its licenses, any material licensed under their terms and conditions, or any related information. Creative Commons disclaims all liability for damages resulting from their use to the fullest extent possible.

Using Creative Commons Public Licenses

Creative Commons public licenses provide a standard set of terms and conditions that creators and other rights holders may use to share original works of authorship and other material subject to copyright and certain other rights specified in the public license below. The following considerations are for informational purposes only, are not exhaustive, and do not form part of our licenses.

Considerations for licensors: Our public licenses are intended for use by those authorized to give the public permission to use material in ways otherwise restricted by copyright and certain other rights. Our licenses are irrevocable. Licensors should read and understand the terms and conditions of the license they choose before applying it. Licensors should also secure all rights necessary before applying our licenses so that the public can reuse the material as expected. Licensors should clearly mark any material not subject to the license. This includes other CC- licensed material, or material used under an exception or limitation to copyright. More considerations for licensors: wiki.creativecommons.org/Considerations_for_licensors

Considerations for the public: By using one of our public licenses, a licensor grants the public permission to use the licensed material under specified terms and conditions. If the licensor's permission is not necessary for any reason--for example, because of any applicable exception or limitation to copyright--then that use is not regulated by the license. Our licenses grant only permissions under copyright and certain other rights that a licensor has authority to grant. Use of the licensed material may still be restricted for other reasons, including because others have copyright or other rights in the material. A licensor may make special requests, such as asking that all changes be marked or described. Although not required by our licenses, you are encouraged to respect those requests where reasonable. More considerations for the public: wiki.creativecommons.org/Considerations_for_licensees

Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public License

By exercising the Licensed Rights (defined below), You accept and agree to be bound by the terms and conditions of this Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public License ("Public License"). To the extent this Public License may be interpreted as a contract, You are granted the Licensed Rights in consideration of Your acceptance of these terms and conditions, and the Licensor grants You such rights in consideration of benefits the Licensor receives from making the Licensed Material available under these terms and conditions.

Section 1 -- Definitions.

a. Adapted Material means material subject to Copyright and Similar Rights that is derived from or based upon the Licensed Material and in which the Licensed Material is translated, altered, arranged, transformed, or otherwise modified in a manner requiring permission under the Copyright and Similar Rights held by the Licensor. For purposes of this Public License, where the Licensed Material is a musical work, performance, or sound recording, Adapted Material is always produced where the Licensed Material is synched in timed relation with a moving image.

b. Adapter's License means the license You apply to Your Copyright and Similar Rights in Your contributions to Adapted Material in accordance with the terms and conditions of this Public License.

c. Copyright and Similar Rights means copyright and/or similar rights closely related to copyright including, without limitation, performance, broadcast, sound recording, and Sui Generis Database Rights, without regard to how the rights are labeled or categorized. For purposes of this Public License, the rights specified in Section 2(b)(1)-(2) are not Copyright and Similar Rights.

d. Effective Technological Measures means those measures that, in the absence of proper authority, may not be circumvented under laws fulfilling obligations under Article 11 of the WIPO Copyright Treaty adopted on December 20, 1996, and/or similar international agreements.

e. Exceptions and Limitations means fair use, fair dealing, and/or any other exception or limitation to Copyright and Similar Rights that applies to Your use of the Licensed Material.

f. Licensed Material means the artistic or literary work, database, or other material to which the Licensor applied this Public License.

g. Licensed Rights means the rights granted to You subject to the terms and conditions of this Public License, which are limited to all Copyright and Similar Rights that apply to Your use of the Licensed Material and that the Licensor has authority to license.

h. Licensor means the individual(s) or entity(ies) granting rights under this Public License.

i. NonCommercial means not primarily intended for or directed towards commercial advantage or monetary compensation. For purposes of this Public License, the exchange of the Licensed Material for other material subject to Copyright and Similar Rights by digital file-sharing or similar means is NonCommercial provided there is no payment of monetary compensation in connection with the exchange.

j. Share means to provide material to the public by any means or process that requires permission under the Licensed Rights, such as reproduction, public display, public performance, distribution, dissemination, communication, or importation, and to make material available to the public including in ways that members of the public may access the material from a place and at a time individually chosen by them.

k. Sui Generis Database Rights means rights other than copyright resulting from Directive 96/9/EC of the European Parliament and of the Council of 11 March 1996 on the legal protection of databases, as amended and/or succeeded, as well as other essentially equivalent rights anywhere in the world.

l. You means the individual or entity exercising the Licensed Rights under this Public License. Your has a corresponding meaning.

Section 2 -- Scope.

a. License grant.

1. Subject to the terms and conditions of this Public License, the Licensor hereby grants You a worldwide, royalty-free, non-sublicensable, non-exclusive, irrevocable license to exercise the Licensed Rights in the Licensed Material to:

a. reproduce and Share the Licensed Material, in whole or in part, for NonCommercial purposes only; and

b. produce, reproduce, and Share Adapted Material for NonCommercial purposes only.

2. Exceptions and Limitations. For the avoidance of doubt, where Exceptions and Limitations apply to Your use, this Public License does not apply, and You do not need to comply with its terms and conditions.

3. Term. The term of this Public License is specified in Section 6(a).

4. Media and formats; technical modifications allowed. The Licensor authorizes You to exercise the Licensed Rights in all media and formats whether now known or hereafter created, and to make technical modifications necessary to do so. The Licensor waives and/or agrees not to assert any right or authority to forbid You from making technical modifications necessary to exercise the Licensed Rights, including technical modifications necessary to circumvent Effective Technological Measures. For purposes of this Public License, simply making modifications authorized by this Section 2(a) (4) never produces Adapted Material.

5. Downstream recipients.

a. Offer from the Licensor -- Licensed Material. Every recipient of the Licensed Material automatically receives an offer from the Licensor to exercise the Licensed Rights under the terms and conditions of this Public License.

b. No downstream restrictions. You may not offer or impose any additional or different terms or conditions on, or apply any Effective Technological Measures to, the Licensed Material if doing so restricts exercise of the Licensed Rights by any recipient of the Licensed Material.

6. No endorsement. Nothing in this Public License constitutes or may be construed as permission to assert or imply that You are, or that Your use of the Licensed Material is, connected with, or sponsored, endorsed, or granted official status by, the Licensor or others designated to receive attribution as provided in Section 3(a)(1)(A)(i).

b. Other rights.

1. Moral rights, such as the right of integrity, are not licensed under this Public License, nor are publicity, privacy, and/or other similar personality rights; however, to the extent possible, the Licensor waives and/or agrees not to assert any such rights held by the Licensor to the limited extent necessary to allow You to exercise the Licensed Rights, but not otherwise.

2. Patent and trademark rights are not licensed under this Public License.

3. To the extent possible, the Licensor waives any right to collect royalties from You for the exercise of the Licensed Rights, whether directly or through a collecting society under any voluntary or waivable statutory or compulsory licensing scheme. In all other cases the Licensor expressly reserves any right to collect such royalties, including when the Licensed Material is used other than for NonCommercial purposes.

Section 3 -- License Conditions.

Your exercise of the Licensed Rights is expressly made subject to the following conditions.

a. Attribution.

1. If You Share the Licensed Material (including in modified form), You must:

a. retain the following if it is supplied by the Licensor with the Licensed Material:

i. identification of the creator(s) of the Licensed Material and any others designated to receive attribution, in any reasonable manner requested by the Licensor (including by pseudonym if designated);

ii. a copyright notice;

iii. a notice that refers to this Public License;

iv. a notice that refers to the disclaimer of warranties;

v. a URI or hyperlink to the Licensed Material to the extent reasonably practicable;

b. indicate if You modified the Licensed Material and retain an indication of any previous modifications; and

c. indicate the Licensed Material is licensed under this Public License, and include the text of, or the URI or hyperlink to, this Public License.

2. You may satisfy the conditions in Section 3(a)(1) in any reasonable manner based on the medium, means, and context in which You Share the Licensed Material. For example, it may be reasonable to satisfy the conditions by providing a URI or hyperlink to a resource that includes the required information.

3. If requested by the Licensor, You must remove any of the information required by Section 3(a)(1)(A) to the extent reasonably practicable.

4. If You Share Adapted Material You produce, the Adapter's License You apply must not prevent recipients of the Adapted Material from complying with this Public License.

Section 4 -- Sui Generis Database Rights.

Where the Licensed Rights include Sui Generis Database Rights that apply to Your use of the Licensed Material:

a. for the avoidance of doubt, Section 2(a)(1) grants You the right to extract, reuse, reproduce, and Share all or a substantial portion of the contents of the database for NonCommercial purposes only;

b. if You include all or a substantial portion of the database contents in a database in which You have Sui Generis Database Rights, then the database in which You have Sui Generis Database Rights (but not its individual contents) is Adapted Material; and

c. You must comply with the conditions in Section 3(a) if You Share all or a substantial portion of the contents of the database.

For the avoidance of doubt, this Section 4 supplements and does not replace Your obligations under this Public License where the Licensed Rights include other Copyright and Similar Rights.

Section 5 -- Disclaimer of Warranties and Limitation of Liability.

a. UNLESS OTHERWISE SEPARATELY UNDERTAKEN BY THE LICENSOR, TO THE EXTENT POSSIBLE, THE LICENSOR OFFERS THE LICENSED MATERIAL AS-IS AND AS-AVAILABLE, AND MAKES NO REPRESENTATIONS OR WARRANTIES OF ANY KIND CONCERNING THE LICENSED MATERIAL, WHETHER EXPRESS, IMPLIED, STATUTORY, OR OTHER. THIS INCLUDES, WITHOUT LIMITATION, WARRANTIES OF TITLE, MERCHANTABILITY, FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE, NON-INFRINGEMENT, ABSENCE OF LATENT OR OTHER DEFECTS, ACCURACY, OR THE PRESENCE OR ABSENCE OF ERRORS, WHETHER OR NOT KNOWN OR DISCOVERABLE. WHERE DISCLAIMERS OF WARRANTIES ARE NOT ALLOWED IN FULL OR IN PART, THIS DISCLAIMER MAY NOT APPLY TO YOU.

b. TO THE EXTENT POSSIBLE, IN NO EVENT WILL THE LICENSOR BE LIABLE TO YOU ON ANY LEGAL THEORY (INCLUDING, WITHOUT LIMITATION, NEGLIGENCE) OR OTHERWISE FOR ANY DIRECT, SPECIAL, INDIRECT, INCIDENTAL, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE, EXEMPLARY, OR OTHER LOSSES, COSTS, EXPENSES, OR DAMAGES ARISING OUT OF THIS PUBLIC LICENSE OR USE OF THE LICENSED MATERIAL, EVEN IF THE LICENSOR HAS BEEN ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH LOSSES, COSTS, EXPENSES, OR DAMAGES. WHERE A LIMITATION OF LIABILITY IS NOT ALLOWED IN FULL OR IN PART, THIS LIMITATION MAY NOT APPLY TO YOU.

c. The disclaimer of warranties and limitation of liability provided above shall be interpreted in a manner that, to the extent possible, most closely approximates an absolute disclaimer and waiver of all liability.

Section 6 -- Term and Termination.

a. This Public License applies for the term of the Copyright and Similar Rights licensed here. However, if You fail to comply with this Public License, then Your rights under this Public License terminate automatically.

b. Where Your right to use the Licensed Material has terminated under Section 6(a), it reinstates:

1. automatically as of the date the violation is cured, provided it is cured within 30 days of Your discovery of the violation; or

2. upon express reinstatement by the Licensor.

For the avoidance of doubt, this Section 6(b) does not affect any right the Licensor may have to seek remedies for Your violations of this Public License.

c. For the avoidance of doubt, the Licensor may also offer the Licensed Material under separate terms or conditions or stop distributing the Licensed Material at any time; however, doing so will not terminate this Public License.

d. Sections 1, 5, 6, 7, and 8 survive termination of this Public License.

Section 7 -- Other Terms and Conditions.

a. The Licensor shall not be bound by any additional or different terms or conditions communicated by You unless expressly agreed.

b. Any arrangements, understandings, or agreements regarding the Licensed Material not stated herein are separate from and independent of the terms and conditions of this Public License.

Section 8 -- Interpretation.

a. For the avoidance of doubt, this Public License does not, and shall not be interpreted to, reduce, limit, restrict, or impose conditions on any use of the Licensed Material that could lawfully be made without permission under this Public License.

b. To the extent possible, if any provision of this Public License is deemed unenforceable, it shall be automatically reformed to the minimum extent necessary to make it enforceable. If the provision cannot be reformed, it shall be severed from this Public License without affecting the enforceability of the remaining terms and conditions.

c. No term or condition of this Public License will be waived and no failure to comply consented to unless expressly agreed to by the Licensor.

d. Nothing in this Public License constitutes or may be interpreted as a limitation upon, or waiver of, any privileges and immunities that apply to the Licensor or You, including from the legal processes of any jurisdiction or authority.

Creative Commons is not a party to its public licenses. Notwithstanding, Creative Commons may elect to apply one of its public licenses to material it publishes and in those instances will be considered the “Licensor.” The text of the Creative Commons public licenses is dedicated to the public domain under the CC0 Public Domain Dedication. Except for the limited purpose of indicating that material is shared under a Creative Commons public license or as otherwise permitted by the Creative Commons policies published at creativecommons.org/policies, Creative Commons does not authorize the use of the trademark "Creative Commons" or any other trademark or logo of Creative Commons without its prior written consent including, without limitation, in connection with any unauthorized modifications to any of its public licenses or any other arrangements, understandings, or agreements concerning use of licensed material. For the avoidance of doubt, this paragraph does not form part of the public licenses.

Creative Commons may be contacted at creativecommons.org.