ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ (ਕਸਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ) ਮਾਟਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਰੌਕਹੈਂਪਟਨ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਕੀਰਨ ਹਿਰਪਰਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਕੰਪਰੀਹੈਂਸਿਵ ਆਰਥਰੋਸਕੋਪਿਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (Comprehensive Arthroscopic Management, CAM: ਮੋਢੇ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਦੂਰਬੀਨ ਵਾਲੀ ਸਰਜਰੀ) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ (ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਕਸਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ) ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੇਲੇ ਇਹ ਪੰਨਾ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ PDF ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਚੱਲੇ। ਤੁਹਾਡਾ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਤੁਹਾਡੀ ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪੜਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮੋਢਾ ਕਿਵੇਂ ਹਿੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵੇਲੇ ਕੀ-ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੇ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਲੀਨਿਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਖਿੱਚ ਕੇ ਜਾਂਚ ਲਈ ਈਮੇਲ ਕਰਨਾ ਅਕਸਰ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੀਏ¶
CAM ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਘਿਸੇ ਹੋਏ, ਗਠੀਏ (ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ) ਵਾਲੇ ਮੋਢੇ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਰਬੀਨ ਵਾਲਾ (ਆਰਥਰੋਸਕੋਪਿਕ) ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਜੋੜ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਜੋੜ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਵੱਧ ਹਿੱਲੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਦੁਖੇ: ਸਰਜਨ ਖੁਰਦਰੀ ਕਾਰਟੀਲੇਜ (cartilage, ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚਿਕਨੀ ਪਰਤ) ਨੂੰ ਪੱਧਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਢਿੱਲੇ ਟੁਕੜੇ ਅਤੇ ਹੱਡੀ ਦੇ ਉਭਾਰ (bone spurs) ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਜੋੜ ਦੀ ਕੱਸੀ ਹੋਈ ਅੰਦਰਲੀ ਝਿੱਲੀ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ (ਕੱਟ ਕੇ ਢਿੱਲਾ ਕਰਨਾ) ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮੋਢਾ ਫਿਰ ਤੋਂ ਘੁੰਮ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਜੋੜ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਨਸ (nerve), ਯਾਨੀ ਐਕਸਿਲਰੀ ਨਸ (axillary nerve), ਨੂੰ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਕਸਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਧ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਅਤੇ ਵੱਧ ਹਿੱਲਣ ਵਾਲੇ ਮੋਢੇ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਈ ਸਾਲ ਮਿਲਣ, ਅਤੇ ਜੋੜ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਨੂੰ ਟਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਹ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਕੰਮ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਜਨ ਨੇ ਇੱਕ ਕੱਸੇ ਹੋਏ, ਅਕੜੇ ਮੋਢੇ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਇਸ ਹਿਲਜੁਲ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਹੈ: ਅਜਿਹਾ ਮੋਢਾ ਜੇ ਬਿਨਾਂ ਹਿਲਾਏ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਅਕੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਜਨ ਨੇ ਜੋੜ ਦੀਆਂ ਘਿਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਤ੍ਹਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿਲਜੁਲ ਨਾਪ-ਤੋਲ ਕੇ, ਦਰਜਾ-ਬ-ਦਰਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਖਿੱਚ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੋੜ ਭੜਕਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਹਤਯਾਬੀ ਹਿਲਜੁਲ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫ੍ਰੋਜ਼ਨ ਸ਼ੋਲਡਰ (ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਮੋਢਾ) ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਾਂਗ, ਪਰ ਇਹ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਹਲਕੀ ਅਤੇ ਵੱਧ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਟੀਮ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਏਗੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:
- ਪੈਸਿਵ ਹਿਲਜੁਲ (passive movement) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮੋਢਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਿੱਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਦੂਜੀ ਬਾਂਹ, ਇੱਕ ਸੋਟੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪੁਲੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- ਐਕਟਿਵ-ਅਸਿਸਟਿਡ ਹਿਲਜੁਲ (active-assisted movement) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੂਜੀ ਬਾਂਹ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕੁਝ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਆਪ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋ।
- ਐਕਟਿਵ ਹਿਲਜੁਲ (active movement) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਮਦਦ ਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋ।
ਤੁਹਾਡੀ ਸਲਿੰਗ ਬਾਰੇ¶
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਸਲਿੰਗ (ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪੱਟੀ) ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਅਤੇ ਜੋੜ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਟਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਮੁਰੰਮਤ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਮੁੱਖ ਸੁਨੇਹਾ ਟੈਂਡਨ (tendon) ਜਾਂ ਲਿਗਾਮੈਂਟ (ligament) ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੈ: ਸਲਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਾਮ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਨੂੰ ਅਕੜਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਲਈ ਸਲਿੰਗ ਉਤਾਰੋ, ਜਿੰਨਾ ਆਰਾਮ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਹਲਕੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬਾਂਹ ਵਰਤੋ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੁਖਣ ਘਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਸਲਿੰਗ ਉਤਾਰ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਜੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਰਜਨ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਈਸੈਪਸ ਟੈਂਡਨ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜੋੜਿਆ ਹੈ (ਬਾਈਸੈਪਸ ਟੀਨੋਡੀਸਿਸ, biceps tenodesis), ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਟੀਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹੇਗੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਜੁੜਨ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਅਤੇ ਕੂਹਣੀ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮੋੜਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣਗੇ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ¶
- ਇਸ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਰਹੋ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹਾਉਣ-ਧੋਣ, ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਰਗੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਹਲਕੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬਾਂਹ ਵਰਤੋ। ਹਲਕੀ, ਨਿਯਮਿਤ ਹਿਲਜੁਲ ਹੀ ਮੋਢੇ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਅਕੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
- ਘੁਮਾਉਣ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਉਣਾ (external rotation) ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਹਰਕਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਰਹੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਹੈ।
- ਖਿੱਚ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਓ, ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਲਾਓ। ਹਲਕੀ ਖਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਤੱਕ ਖਿੱਚੋ, ਤਿੱਖੇ ਦਰਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ। ਜੋੜ ਦੀਆਂ ਸਤ੍ਹਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਖ਼ਤ, ਦਰਦ ਵਾਲੀਆਂ ਖਿੱਚਾਂ ਮੋਢੇ ਵਿੱਚ ਸੋਜਸ਼ (inflammation) ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੰਮੇ, ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੇ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
- ਦਰਦ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਹਿਲਾ ਸਕੋ। ਆਪਣੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਦ ਦੀ ਦਵਾਈ ਲਓ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਮ ਸੇਕ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਮਦਦਗਾਰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
- ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਲਈ ਜਾਓ। ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿਯਮਿਤ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖੋ। ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੇਲੇ ਇਹ ਪੰਨਾ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ।
ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ — ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ¶
Kieran Hirpara 4.0
ਗੁੱਟ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ
ਆਪਣੇ ਗੁੱਟ ਨੂੰ ਅੱਗੇ, ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਰਹੋ।
10 ਵਾਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3 ਵਾਰ
Kieran Hirpara 4.0
ਹੱਥ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨਾ
ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਰਮ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਕੇ, ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਰਹੋ।
10 ਵਾਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3 ਵਾਰ
Kieran Hirpara 4.0
ਕੂਹਣੀ ਮੋੜਨਾ
ਆਪਣੀ ਕੂਹਣੀ ਨੂੰ ਮੋੜੋ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਡਾ ਬਾਈਸੈਪਸ ਟੈਂਡਨ ਦੁਬਾਰਾ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਟੀਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਇਸ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਹੇਗੀ।
10 ਵਾਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3 ਵਾਰ
Kieran Hirpara 4.0
ਪੈਂਡੂਲਮ ਕਸਰਤਾਂ
ਇਹ ਢਿੱਲੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪੈਸਿਵ ਕਸਰਤ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਝੁਕੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਛੱਡ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਲਟਕਣ ਦਿਓ। ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਛੋਟੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਘੜੀ ਦੀ ਸੂਈ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਝੁਲਾਓ। ਕੰਮ ਬਾਂਹ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਰੱਖੋ।
ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30 ਸਕਿੰਟ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3 ਵਾਰ
Kieran Hirpara 4.0
ਸਹਾਰੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਫਲੈਕਸ਼ਨ (ਲੇਟ ਕੇ)
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਪਿੱਠ ਦੇ ਭਾਰ ਲੇਟੋ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਟੀ (ਜਾਂ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਤੌਲੀਆ) ਫੜੋ। ਆਪਣੀ ਠੀਕ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ, ਜਿੰਨਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜਾਵੇ, ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਓ।
10 ਵਾਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3 ਵਾਰ
Kieran Hirpara 4.0
ਸਹਾਰੇ ਨਾਲ ਐਬਡਕਸ਼ਨ (ਗੋਦੀ ਵਾਂਗ ਚੁੱਕ ਕੇ)
ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਬਾਂਹ ਵਿੱਚ ਗੋਦੀ ਵਾਂਗ ਚੁੱਕੋ, ਕੂਹਣੀ ਹੇਠੋਂ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਝੁਲਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਝੁਲਾਈਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਖਿੱਚ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ।
10 ਵਾਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3 ਵਾਰ
Kieran Hirpara 4.0
ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਸਹਾਰੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਉਣਾ
ਪਿੱਠ ਦੇ ਭਾਰ ਲੇਟੋ, ਕੂਹਣੀ ਆਪਣੇ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਅਤੇ 90 ਡਿਗਰੀ ਉੱਤੇ ਮੋੜ ਕੇ। ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਟੀ ਫੜੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਠੀਕ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਬਾਂਹ ਦੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਉਣਾ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਰਕਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਫ਼ਤੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਇਸ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ।
10 ਵਾਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3 ਵਾਰ
Kieran Hirpara 4.0
ਹੇਠਲੀ ਟ੍ਰੈਪੀਜ਼ੀਅਸ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕੱਸਣਾ (lower trapezius setting)
ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚਪਟੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ (shoulder blades) ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੱਸੋ, ਰੋਕੋ, ਫਿਰ ਢਿੱਲਾ ਛੱਡੋ।
5 ਸਕਿੰਟ ਰੋਕੋ, 5 ਵਾਰ; ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3 ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਓ
ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਘਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਏਗਾ। ਇਹ ਹੱਥ, ਕੂਹਣੀ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਨੂੰ ਹਿਲਦਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ ਦੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਦ ਦੀ ਦਵਾਈ ਲਓ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਹਿਲਾ ਸਕੋ। ਇਹ ਕਸਰਤਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਟੀਮ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ।
ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੀ ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ¶
CAM ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ ਹਿਲਜੁਲ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਮੋਢਾ ਅਕੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਿਹਨਤ ਉਸ ਹਿਲਜੁਲ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕੱਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਮੁੜ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦਰਜਾ-ਬ-ਦਰਜਾ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੋੜ-ਸਤ੍ਹਾਵਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਜਲਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਿਯਮਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪੜਾਅ ਇਸ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਆਮ ਹਾਲਤ ਦੇ ਹਨ, ਪੱਕੇ ਨਹੀਂ: ਤੁਹਾਡਾ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮੋਢਾ ਕਿਵੇਂ ਹਿੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ, 6 ਹਫ਼ਤਿਆਂ, ਅਤੇ 3 ਤੋਂ 4 ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੂਰਾ ਸਫ਼ਰ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ:
- ਪੜਾਅ I — ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿਲਜੁਲ: ਲਗਭਗ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ
- ਪੜਾਅ II — ਤੁਹਾਡੀ ਹਿਲਜੁਲ ਦੀ ਹੱਦ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ: ਹਫ਼ਤਾ 2 ਤੋਂ 6
- ਪੜਾਅ III — ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣਾ: ਹਫ਼ਤਾ 6 ਤੋਂ 12
- ਪੜਾਅ IV — ਪੂਰੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ: ਹਫ਼ਤਾ 12 ਤੋਂ ਅੱਗੇ (ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ)
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਪਹਿਲੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਚੋਖੀ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਸੌਖੀ ਹਿਲਜੁਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੇ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਵਧਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੜਾਅ I — ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿਲਜੁਲ (ਹਫ਼ਤੇ 0–2)¶
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮੋਢੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ ਵੇਲੇ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਹਿਲਜੁਲ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਜੋੜ ਨੂੰ ਛੇੜੇ ਬਿਨਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ: ਪੈਸਿਵ ਅਤੇ ਐਕਟਿਵ-ਅਸਿਸਟਿਡ ਹਿਲਜੁਲ, ਪੈਂਡੂਲਮ ਕਸਰਤਾਂ (ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਕੇ ਲਟਕਦੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਝੁਲਾਉਣਾ), ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀਆਂ ਖਿੱਚਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਉਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਲਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਾਮ ਲਈ ਵਰਤੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਉਤਾਰ ਦਿਓ। ਦਰਦ ਉੱਤੇ ਚੰਗਾ ਕਾਬੂ ਹੀ ਹਿਲਜੁਲ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਦ ਦੀ ਦਵਾਈ ਲੈਂਦੇ ਰਹੋ, ਅਤੇ ਜੇ ਮਦਦ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਮ ਸੇਕ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਵਰਤੋ। ਹਰ ਖਿੱਚ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਖਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਤੱਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਓ, ਤਿੱਖੇ ਦਰਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਤਿਆਰ ਜਦੋਂ… ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਘਰੇਲੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਦ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੋਢਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹਿੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੜਾਅ II — ਤੁਹਾਡੀ ਹਿਲਜੁਲ ਦੀ ਹੱਦ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ (ਹਫ਼ਤੇ 2–6)¶
Kieran Hirpara 4.0
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਪੁਲੀ
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਪੁਲੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠੋ, ਹਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈਂਡਲ ਫੜ ਕੇ। ਆਪਣੀ ਠੀਕ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚੋ ਤਾਂ ਜੋ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਬਾਂਹ ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ, ਜਿੰਨਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜਾਵੇ, ਉੱਠੇ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਓ। ਹਲਕੀ ਖਿੱਚ ਤੱਕ ਜਾਓ, ਤਿੱਖੇ ਦਰਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ।
10 ਵਾਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 4 ਵਾਰ
Kieran Hirpara 4.0
ਛਾਤੀ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਖਿੱਚ
ਆਪਣੇ ਠੀਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਖਿੱਚੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੋਢੇ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਹਲਕੀ ਖਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਛੱਡ ਦਿਓ।
10 ਵਾਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 4 ਵਾਰ
Kieran Hirpara 4.0
ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਉਣਾ
ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੋਟੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਸਰਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਹਿਲਜੁਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਜਾਓ। ਕੂਹਣੀ ਆਪਣੇ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਬਾਂਹ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜਾਵੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਓ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ।
10 ਵਾਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 4 ਵਾਰ
Kieran Hirpara 4.0
ਸਹਾਰੇ ਨਾਲ ਬਾਂਹ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣਾ (ਬੈਠ ਕੇ)
ਬੈਠ ਕੇ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਠੀਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਬਾਂਹ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਉੱਪਰ, ਜਿੰਨਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਚੁੱਕੋ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਓ। ਕੰਮ ਠੀਕ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲਾ ਮੋਢਾ ਢਿੱਲਾ ਰਹੇ।
ਤੁਹਾਡੇ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ
ਇਸ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿੰਨਾ ਮੋਢਾ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇ, ਹਿਲਜੁਲ ਦੀ ਹੱਦ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਸਹਾਰੇ ਵਾਲੀ ਹਿਲਜੁਲ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹਿਲਾਉਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦੀ ਮੋਬਿਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (joint mobilisation, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਿਲਾਉਣਾ) ਜੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਉਣ ਉੱਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਖਿੱਚ ਦਰਜਾ-ਬ-ਦਰਜਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਰੜੀ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ। ਇਸ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸਲਿੰਗ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਆਮ ਵਾਂਗ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਤਿਆਰ ਜਦੋਂ… ਤੁਹਾਡੀ ਹਿਲਜੁਲ ਦੀ ਹੱਦ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਧਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਮੋਢੇ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹਿਲਜੁਲ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਦ ਇੰਨਾ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਲਕੇ ਵਿਰੋਧ (resistance) ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪੜਾਅ III — ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣਾ (ਹਫ਼ਤੇ 6–12)¶
Kieran Hirpara 4.0
ਬੈਂਡ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਉਣਾ
ਕੂਹਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਅਤੇ 90 ਡਿਗਰੀ ਉੱਤੇ ਮੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ, ਕਮਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਲਚਕੀਲਾ ਬੈਂਡ ਫੜ ਕੇ। ਕੂਹਣੀ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਂਹ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬੈਂਡ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਓ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ।
10 ਤੋਂ 15 ਵਾਰ ਦੇ 2 ਤੋਂ 3 ਸੈੱਟ, ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 5 ਦਿਨ
Kieran Hirpara 4.0
ਬੈਂਡ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਉਣਾ
ਕੂਹਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਬੈਂਡ ਫੜੋ ਅਤੇ ਬਾਂਹ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬੈਂਡ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਓ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ।
10 ਤੋਂ 15 ਵਾਰ ਦੇ 2 ਤੋਂ 3 ਸੈੱਟ, ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 5 ਦਿਨ
Kieran Hirpara 4.0
ਲੋਅ ਰੋਅ (low row)
ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਮਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਬੈਂਡ ਫੜੋ। ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਸਿੱਧਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣੇ ਚੂਲੇ (hip) ਵੱਲ ਖਿੱਚੋ, ਮੋਢੇ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਹੱਡੀ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਕੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ।
10 ਤੋਂ 15 ਵਾਰ ਦੇ 2 ਤੋਂ 3 ਸੈੱਟ, ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 5 ਦਿਨ
Kieran Hirpara 4.0
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲੇਟ ਕੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਉਣਾ (ਹਲਕਾ ਭਾਰ)
ਆਪਣੇ ਠੀਕ ਪਾਸੇ ਲੇਟੋ, ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਕੂਹਣੀ 90 ਡਿਗਰੀ ਉੱਤੇ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਭਾਰ (ਲਗਭਗ 0.5 ਤੋਂ 1.5 ਕਿਲੋ) ਫੜ ਕੇ। ਬਾਂਹ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਓ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਓ: ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਣਾ ਹੀ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਮੋਢੇ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੋ।
10 ਤੋਂ 15 ਵਾਰ ਦੇ 2 ਤੋਂ 3 ਸੈੱਟ, ਘੱਟ ਭਾਰ
ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਿਲਜੁਲ ਦੀ ਹੱਦ ਸੁਧਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਲਕੀ ਖਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹਿਲਜੁਲ ਨਾ ਗੁਆਓ। ਵਿਰੋਧ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਲਗਭਗ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹਲਕੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਟੇਟਰ ਕਫ਼ (rotator cuff, ਮੋਢੇ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੈਂਡਨ) ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਚਪਟੀ ਹੱਡੀ (shoulder blade) ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਲਚਕੀਲੇ ਬੈਂਡ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਭਾਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਘੱਟ ਭਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੁਹਰਾਓ ਨਾਲ। ਆਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਲਕੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਤਿਆਰ ਜਦੋਂ… ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ, ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ, ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹਿਲਜੁਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦਰਦ ਭੜਕੇ ਬਿਨਾਂ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਪੜਾਅ IV — ਪੂਰੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ (ਹਫ਼ਤਾ 12 ਤੋਂ ਅੱਗੇ)¶
ਅਖ਼ੀਰਲਾ ਪੜਾਅ, ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ, ਭਾਰੀ ਕੰਮ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ-ਬ-ਦਰਜਾ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਹੋਰ ਉੱਨਤ ਕੰਮ। ਮੋਢਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਧਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੇ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਵਧਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ: ਜੇ ਅਕੜਾਅ ਜਾਂ ਦੁਖਣ ਵਧਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟੋ, ਹਿਲਜੁਲ ਦੀ ਹੱਦ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ ਅਤੇ ਜੋੜ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਦਿਓ।
ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ¶
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਲਿੰਗ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ, ਦਫ਼ਤਰੀ ਕੰਮ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰੀ, ਵੱਧ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਾਂਹ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ, ਤਾਕਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੋਢੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣਾ ਇਸ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪੱਕੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਲੀਨਿਕ ਦੀ ਆਮ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਦੇਖੋ ਉੱਪਰਲੇ ਅੰਗ (ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਹੱਥ ਤੱਕ ਦੀ ਬਾਂਹ) ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਸਰਜਨ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ¶
ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਹੈਂਡਆਊਟ (ਛਪੇ ਪਰਚੇ) ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾ. ਹਿਰਪਰਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਸਰਤਾਂ — ਗੁੱਟ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ, ਹੱਥ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨਾ, ਕੂਹਣੀ ਮੋੜਨਾ ਅਤੇ ਪੈਂਡੂਲਮ — ਮੋਢੇ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਬਾਕੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਹਿਲਦਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਹਾਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਖਿੱਚਾਂ (ਲੇਟ ਕੇ ਫਲੈਕਸ਼ਨ ਯਾਨੀ ਬਾਂਹ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣਾ, ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਗੋਦੀ ਵਾਂਗ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣਾ, ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਘੁਮਾਉਣਾ) ਜੋੜ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਪਾਏ ਬਿਨਾਂ ਹਿਲਜੁਲ ਦੀ ਹੱਦ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੈਂਡ, ਲੋਅ ਰੋਅ (low row) ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲੇਟ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਹਿਲਜੁਲ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਲਜੁਲ ਦੀ ਹੱਦ ਵਧਾਓ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ। ਜੋ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਖਿੱਚ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤਿੱਖਾ ਦਰਦ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।
ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ¶
ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਪੜਾਅ CAM ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੇ ਪੜਾਅ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਆਮ ਹਾਲਤ ਦੇ ਹਨ, ਪੱਕੇ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਰੀ ਰੀਹੈਬਿਲੀਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਤੁਹਾਡਾ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਕਲੀਨਿਕ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮੋਢਾ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਕਲੀਨਿਕ ਦੀ ਆਮ ਸਿਹਤਯਾਬੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਦੇਖੋ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ। ਖ਼ੁਦ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ, ਦੇਖੋ ਕੰਪਰੀਹੈਂਸਿਵ ਆਰਥਰੋਸਕੋਪਿਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਦਾ ਗਠੀਆ (ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ)।
Evidence & references
This is the clinical evidence summary written for health professionals. It is technical, and it lists the research this page was built from. You do not need to read it to understand your treatment or to make a decision about it.
Comprehensive Arthroscopic Management (CAM) of Glenohumeral Osteoarthritis — Post-operative Rehabilitation¶
Topic scope: Post-operative rehabilitation after the Comprehensive Arthroscopic Management (CAM) procedure — a joint-preserving arthroscopic treatment for advanced glenohumeral osteoarthritis in young, active patients who wish to avoid or defer arthroplasty.
Defining principle of CAM rehab (a hybrid): CAM is not a repair, so — like a capsular release for frozen shoulder — there is no healing construct to protect and the priority is to keep the motion that was restored at surgery, especially external rotation freed by the capsular release and axillary nerve neurolysis. BUT, unlike a pure capsular release, CAM also resurfaces and reshapes the articular surfaces themselves (chondroplasty, microfracture, humeral osteoplasty). So the rehab is motion-led but graded: early and frequent passive/active-assisted ROM, short sling for comfort only, stretching eased to end-range rather than forced — Millett's own protocol instructs the patient to "proceed with caution while stretching to avoid joint inflammation and pain." Re-stiffening is the failure mode to prevent; joint flare from over-aggressive forcing is the one to avoid.
A. THE PROCEDURE (what is being rehabilitated)¶
CAM is a systematic, inclusive arthroscopic approach to the multiple pathologies of early-to-advanced glenohumeral OA, described by Millett and colleagues. It bundles, in one sitting, as many of the following as the joint requires [Millett 2013; Millett EATS 2015]:
- Debridement, chondroplasty, synovectomy and loose-body removal — smoothing frayed cartilage and clearing mechanical debris.
- Capsular release — to restore range, particularly external rotation, lost to the arthritic contracture.
- Inferior humeral osteoplasty — excision of the inferior humeral "goat's-beard" osteophyte that tethers the axillary nerve and blocks motion.
- Axillary nerve neurolysis — freeing the nerve adjacent to that osteophyte (a defining CAM step; note a validated CAM variant deliberately omits axillary nerve release and subacromial decompression with satisfactory durable results [Mahmoud/KSSTA 2023]).
- Subacromial decompression ± biceps tenodesis ± microfracture of focal chondral defects, where indicated.
Patient selection (drives prognosis, not the rehab itself): best results with > 2 mm of joint space and glenohumeral congruity without significant deformity; less joint space and abnormal posterior glenoid shape (Walch B2/C) predict early failure [Millett 2016 predictors]. Survivorship (freedom from arthroplasty): 76.9% at minimum 5 years, 63.2% at minimum 10 years in suitable candidates [Mitchell 2016; Spiegl/Horan 2020].
B. POST-OPERATIVE PHASED TIMELINE¶
The published protocol is a 3-phase, individually-tailored program (Millett group; mirrored in clinic patient materials). Mapped here onto the practice's standard 4-phase patient structure. Clinic follow-up at 2 weeks, 6 weeks, and 3–4 months.
| Phase | Window | Sling | ROM | Strengthening | Notes |
|---|---|---|---|---|---|
| I — Early motion | Week 0–2 | Comfort only, ~1–2 wk, off for exercise from day 0 | Passive + active-assisted ROM immediately; pendulums; gentle stretch in all planes incl. external rotation; caution — ease to end-range, do not force | Hand/elbow/scapular setting only | Goal: maintain the motion gained at surgery + prevent scar/re-contracture; pain control to permit motion |
| II — Restoring range | Week 2–6 | Off | Progress AAROM → AROM all planes; keep working external rotation; add joint mobilisation; stretching graded (firmer, still not forced) | Light scapular/cuff activation as pain allows | Most back to light daily activity/work by this window |
| III — Strengthening | Week 6–12 | Off | Maintain full/near-full ROM | Elastic-resistance + light-weight cuff & scapular strengthening from ~6 wk, low load / higher reps; continued stretching | Lighter recreation resumes |
| IV — Return to function/sport | ~3 months + | Off | Full | Advanced strengthening; graduated return to sport/heavy work | Outcomes continue to improve over 6–12 months |
Procedure-specific modifiers (surgeon-dependent): - Biceps tenodesis performed → avoid resisted elbow flexion / lifting ~6 weeks. - Microfracture of a focal chondral defect → early passive motion is beneficial for the marrow-stimulation clot (as in knee microfracture), but avoid heavy axial loading in the early weeks; favour motion over load. - Axillary nerve neurolysis performed → prioritise early external-rotation ROM to hold the gain; transient axillary nerve paraesthesia is recognised and usually settles.
Recovery milestones (from CAM outcome series, not a rehab trial): meaningful pain/function improvement within the first 1–3 months; sustained patient-reported improvement and satisfaction by 6–12 months [Outcomes/Survivorship series].
C. KEY CONTROVERSIES / EVIDENCE QUALITY¶
- No rehabilitation RCT exists for CAM. The post-operative regimen is expert/consensus from the originating group (Millett), not a tested protocol. Intensity and timing are reasoned from the procedure's components, not from comparative data. Weak/consensus.
- The evidence base for the operation is itself debated. CAM outcome series are predominantly Level IV (case series from a small number of high-volume centres); systematic reviews conclude arthroscopic debridement for GHOA lacks high-quality evidence for routine use, and isolated debridement + capsular release "may not provide substantial benefit" in most patients [Kelly 2014; van der Bracht 2013 critical review]. CAM's value is strongest in carefully selected young, high-demand patients with preserved joint space.
- Motion vs protection balance. The capsular-release component argues for aggressive early motion (re-stiffening is the enemy); the cartilage/microfracture/osteoplasty components argue for graded loading (joint flare is the enemy). The published protocol resolves this as early but cautious motion — the central rehab judgement.
- CAM is a family of procedures, not one operation. Exactly which steps were done (axillary nerve release, microfracture, biceps tenodesis) legitimately shifts the rehab — hence the per-patient modifiers above. A validated variant omits axillary nerve release/SAD entirely [Mahmoud 2023].
D. EVIDENCE STRENGTH FLAGS (summary)¶
- MODERATE (large/long-term cohorts): CAM mid- and long-term survivorship + PRO improvement (Mitchell 2016 n-series, 76.9% @5 yr; Spiegl/Horan 2020, 63.2% @10 yr); preoperative predictors of failure (Morrison/Millett 2016).
- WEAK / CONSENSUS ONLY: the post-operative rehabilitation protocol itself (no defining RCT; expert protocol from the originating group); debridement-based arthroscopy for GHOA (systematic reviews: low-quality evidence, Kelly 2014; van der Bracht 2013).
- EXTRAPOLATED: early-motion rationale borrowed from arthroscopic capsular-release rehab; microfracture early-motion / load-caution rationale borrowed from marrow-stimulation cartilage literature.
CITATIONS¶
RAG corpus (180,000+ Orthopaedic articles) — CAM clinical evidence base¶
- Millett PJ, Gobezie R, Boykin RE. Comprehensive Arthroscopic Management (CAM) procedure for treatment of glenohumeral osteoarthritis. Arthroscopy Techniques. 2015. (technique + post-op rehab description) DOI: 10.1016/j.eats.2015.04.003
- Millett PJ, et al. Comprehensive Arthroscopic Management (CAM) Procedure: clinical results of a joint-preserving arthroscopic treatment for young, active patients with advanced shoulder osteoarthritis. Arthroscopy. 2013. DOI: 10.1016/j.arthro.2012.10.028
- Mitchell JJ, et al. Survivorship and patient-reported outcomes after CAM of glenohumeral osteoarthritis (minimum 5 years; 76.9% survivorship). Am J Sports Med. 2016. DOI: 10.1177/0363546516656372
- Morrison/Millett, et al. CAM of glenohumeral osteoarthritis: preoperative factors predictive of treatment failure. Am J Sports Med. 2016. DOI: 10.1177/0363546516668823
- Survivorship and PROs after CAM, minimum 10-year follow-up (63.2% survivorship). Am J Sports Med. 2020. DOI: 10.1177/0363546520962756 / OJSM 2021. DOI: 10.1177/2325967121s00213
- Comprehensive arthroscopic management without axillary nerve release or subacromial decompression — satisfactory durable results in young patients. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2023. DOI: 10.1007/s00167-023-07377-0
- Arthroscopic Management of Glenohumeral Arthritis: a joint-preservation approach. JAAOS. 2018. DOI: 10.5435/jaaos-d-17-00214
- Outcomes and survivorship after arthroscopic treatment of glenohumeral arthritis: a systematic review (ROM + PRO improvement, minimal complications). Arthroscopy. 2020. DOI: 10.1016/j.arthro.2020.02.036
- Kelly EW, et al. Arthroscopic debridement and capsular release for the treatment of shoulder osteoarthritis (may not justify routine use). Arthroscopy. 2014. DOI: 10.1016/j.arthro.2014.08.025
- van der Bracht H, et al. What is the role of arthroscopic debridement for glenohumeral arthritis? A critical examination of the literature (lacks high-quality evidence). Arthroscopy. 2013. DOI: 10.1016/j.arthro.2013.02.022
- CAM vs total shoulder arthroplasty and hemiarthroplasty in patients < 50 years. EFORT Open Reviews. 2026. DOI: 10.1530/eor-2023-0156
Published rehab protocol (URLs)¶
- Dr Peter Millett — Comprehensive Arthroscopic Management of Glenohumeral Osteoarthritis (procedure + components incl. inferior humeral osteoplasty, axillary nerve neurolysis, biceps tenodesis, microfracture): https://drmillett.com/wp-content/uploads/2017/02/comprehensive-arthroscopic-management-glenohumeral-osteoarthritis.pdf
- The Upper Limb Clinic — Comprehensive Arthroscopic Management (3-phase rehab description: sling few weeks; Phase 1 passive/active-assisted ROM + cautious stretching; Phase 2 strengthening ~6 wk; Phase 3 advanced/return-to-sport ~3 mo; follow-up 2 wk / 6 wk / 3–4 mo): https://theupperlimbclinic.co.uk/comprehensive-arthroscopic-management-a-joint-preserving-solution-for-shoulder-arthritis/
- Millett PJ, et al. CAM clinical results (open journal record): https://www.arthroscopyjournal.org/article/S0749-8063(12)01801-4/fulltext
- CAM (EATS technique record, PubMed): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26697301/
Note on the rehab evidence: there is no CAM-specific rehabilitation trial in the corpus or the literature. The phased protocol above is the originating group's expert protocol (Millett, mirrored in clinic patient materials), with the early-motion and load-caution rationale extrapolated from arthroscopic-capsular-release and cartilage marrow-stimulation rehab respectively. Treat phase timings as typical, surgeon-adjustable defaults — not as trial-derived prescriptions.